Onderzoek

Het Centrum voor Filantropische Studies van de Vrije Universiteit Amsterdam heeft in samenwerking met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW) onderzoek uitgevoerd naar de veranderingen in de filantropie in Nederland, in het bijzonder aan culturele instellingen en hun ondernemerschap, na de invoering van de Geefwet. Dit onderzoek is een vervolg op twee eerdere onderzoeken over de jaren 2011-2014 en 2015. U kunt het onderzoek hier downloaden. De minister van OCW heeft het onderzoek op 13 december 2021 aan de Tweede Kamer aangeboden.

Doel

Het doel van het onderzoek is om een beeld te geven van de veranderingen in het geefgedrag aan culturele algemeen nut beogende instellingen (ANBIs) en van de veranderingen in het ondernemerschap en de eigen inkomsten van culturele ANBIs, met name de veranderingen in de inkomsten door fondsenwerving en sponsoring. Daarnaast besteedt het onderzoek ook aandacht aan ondernemerschap en aan de gevolgen van COVID-19 voor culturele ANBIs, met name op het gebied van inkomen en fondsenwerving. 

De onderzoeksvragen die het onderzoek beantwoordt zijn de volgende:

  • Hoe hebben de eigen inkomsten, met name de private inkomsten en
    sponsorinkomsten, van culturele instellingen en cultuurfondsen in Nederland zich in 2019 ontwikkeld?
  • Hoe ondernemend zijn culturele instellingen en cultuurfondsen en hoe vertaalt ondernemerschap zich in fondsenwerving, communicatie en commerciële activiteiten?
  • Hoe is het geefgedrag aan culturele instellingen en cultuurfondsen door bedrijven en huishoudens in Nederland veranderd in 2019?
  • Wat zijn de gevolgen van COVID-19 voor de inkomsten en fondsenwerving van culturele instellingen en cultuurfondsen in Nederland? 

Achtergrond

In de Geefwet is in 2012 een multiplier voor giften aan culturele instellingen ingevoerd, die giften door particulieren en bedrijven aantrekkelijker maakt. Bovendien kregen culturele instellingen meer mogelijkheden eigen inkomsten te genereren uit commerciële activiteiten. Tegelijk kregen veel instellingen te maken met bezuinigingen en de vraag om meer ondernemerschap. Een belangrijk doel van de multiplier is culturele instellingen te stimuleren tot ondernemerschap en fondsenwerving. Daarnaast beoogt de wet de giften van particulieren en bedrijven aan culturele instellingen te stimuleren. 

Hoe hebben Nederlandse particulieren en bedrijven met een hart voor cultuur gereageerd op de verhoogde aftrekbaarheid van giften aan cultuur? Zijn zij ook inderdaad meer gaan geven? En hoe hebben de culturele instellingen gereageerd op de bezuinigingen enerzijds en de multiplier anderzijds? Wat voor instellingen hebben de omslag naar ondernemerschap wel kunnen maken en wat voor instellingen niet?

Deze vragen staan centraal in het onderzoek dat het Centrum voor Filantropische Studies heeft uitgevoerd op verzoek van het ministerie van OCW naar de effecten van de Geefwet op het genereren van inkomsten door culturele instellingen. Het onderzoek verschaft inzicht in de stand van zaken van de culturele sector op dit gebied en de mate waarin de Geefwet bijdraagt aan de versterking van de culturele sector door stimulering van giften aan cultuur. U kunt het onderzoek hier direct downloaden.

Eerder onderzoek 2011-2014 en 2015

Een samenvatting van het eerdere onderzoek over de jaren 2011-2014 vindt u hier. U kunt het volledige rapport hier verkrijgen. In het eerste onderzoek naar de veranderingen in de inkomsten van culturele instellingen hebben we de periode 2011-2014 onderzocht. Uit dat onderzoek bleek dat het geefgedrag aan culturele instellingen door particulieren nauwelijks was veranderd. De giften van bedrijven waren in de meting over 2014 flink hoger dan in metingen over eerdere jaren. Bovendien bleek dat instellingen die actief hun donateurs informeerden over de multiplier in de Geefwet vaker hun inkomsten hadden zien toenemen in de periode 2011-2014. Tegelijk bleek echter de kennis over de Geefwet bij veel instellingen gebrekkig te zijn. Ook bleek dat maar een deel van de instellingen actief over de Geefwet had gecommuniceerd.

Uit het tweede onderzoek over het jaar 2015 bleek dat het geefgedrag aan cultuur met name door bedrijven is toegenomen. We zagen echter geen toename in het geefgedrag van vermogende Nederlanders. De kennis over de Geefwet en de multiplier bleek in die jaren niet toegenomen, noch onder de brede steekproef van huishoudens, noch onder vermogende Nederlanders. Toch zijn culturele instellingen in staat geweest om meer eigen inkomsten te generen uit publieksactiviteiten, private inkomsten (giften) en sponsoring. De toename in private inkomsten en sponsoring komt met name voor bij de grote instellingen. Deze toename was niet zichtbaar bij kleine instellingen waar de private inkomsten zijn gedaald en de inkomsten uit subsidie zijn gestegen. Als subsidies afnemen kan dit het bestaan van de kleine instellingen onder druk zetten. U kunt het rapport over 2011-2015 hier downloaden.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: